Afgelopen week zag ik op TV een item over een gezin (man, vrouw, 2kids) dat in de bijstand zit. Die hadden uiteraard niet veel tebesteden en dat was te zien ook. Alles in huis was wat groezelig,inclusief de bewoners. Maarja, meneer was niet geschikt om te werken enmevrouw ook niet. De kinderen werden daar soms een beetje de dupe van,omdat ze dan op school uitgescholden werden en geen mooie cadeauskregen met Sinterklaas en alleen maar balletjes half-om-half gehaktnaar de kerstviering mee konden nemen.
Toch begon ik mij af te vragen of het in de bijstand echt wel zokommer-en-kwel is. Immers, je kunt je eigen tijd indelen en de hele dagmet je liefje op de bank zitten en de herhalingen van Life and Cookingen Pokemon kijken, terwijl je jezelf ontwikkeld door een boek te lezenof een talencursus te doen dat mede mogelijk gemaakt wordt door hetgratis abonnement op de lokale bibliotheek. En wie nergens heen gaat,hoeft ook nergens geld uit te geven! Ik was al klaar om de uitdagingaan te gaan om een maandje op bijstandsniveau te gaan leven.
Tijdens de lunch legde ik het onderwerp nog maar eens op tafel. Ooknaar aanleiding van mij ervaring in de supermarkt gister, waar deprijzen alleen maar omlaag gaan en het soms voelt alsof ze het gratisweggeven. Ik bedoel 5 euro voor een volle tas exotisch fruit is nietveel. Het leek al mogelijk om lekker te leven terwijl je ‘ff geen centte makken’ te hebt. Natuurlijk is het in de bijstand onmogelijk om metje kids naar de Efteling te gaan, of om een abonnement voor desportschool te nemen. Maarja, bij gebrek aan kids en bij bezit van eenfiets doe dat doe ik toch al niet. Na kort debatteren heb ik mij tochmaar even laten informeren of het echt allemaal zo simpel was als hetleek. Nou, dat is het dus niet.
Bij het Ministerie van Sociale Zaken heb je een mooi overzicht vanalle uitkeringen die je via de bijstand kunt krijgen. Daar leerde ikdat in mijn situatie (alleenwonend tussen de 21 en 65 jaar) recht hadop 885 euro per maand. Dat bestaat uit een bijstands-uitkering,vakantietoeslag en een toelage omdat ik alleen woon. En in Juli krijgik dan nog eens een vakantie extraatje van 150 euro. Maar als je devaste lasten (wonen, energie, internet, verzekeringen) daar nog eensvanaf trekt, dan kom je op een bedrag dat je per maand vrij te bestedenhebt van 160 euro. En dan heb je geen auto, geen krant, geenlidmaatschap van een club of een aanvullende ziektekostenverzekering.Zie het grove rekenvoorbeeld hieronder:
Inkomsten – vaste lasten = vrij te besteden
€ 885.00 – € 728.00 = € 157.00 Dat is dan ongeveer € 35,- per week.
Met andere woorden, wekelijks heb je dan iets meer dan 35 euro tebesteden aan je boodschappen, biertje in de kroeg, cadeau voor eenverjaardag, kleding, kapper, huisdier en aanverwante zaken. Je ziet aldat het dan knap lastig wordt om geld opzij te leggen voor de vakantieof een nieuwe koelkast. Ik dacht dat het niet zo moeilijk was om deuitdaging aan te gaan om een maand op bijstandsniveau te gaan leven.Maar eerlijk gezegd zie ik het helemaal niet zitten! Kun je jevoorstellen dat een verjaardagsbezoekje 1/3 van je weekbudget gaatkosten voor een cadeau? Dat kan echt een ‘ding’ worden voor je. Ga jewel, dan kun je die week niet warm eten, of je moet geen cadeaumeenemen. Maarja, dan voel je je ook bezwaard. En wat nu als je familie60km verderop woont en het wordt kerst? Een treinkaartje is dan ookweer een hap uit je budget en een mooie Nordmann voor in de kamer wordtook een budgettaire uitdaging.
Het sociaal bezig zijn wordt dus vrijwel onmogelijk, waardoor eensociaal isolement op de loer ligt. Want face it, niemand vindt het fijnom zijn handje constant op te moeten houden of zich te excuseren voorafwezigheid van zichzelf, een cadeau of een rondje in de kroeg. Datlaatste is al snel het hele weekbudget. Je ziet al dat je dan heel slimen creatief met je budget om moet gaan om er nog iets van te maken.
Of iets anders eten dan de seizoensgebonden knolgewassen? Nee, geenfrozen fruits, beemsterkaas, appels uit Nieuw Zeeland of die chips waarje minder dik van wordt, fair trade appelsap, franse kaas, een lekkerefles Cava! En dan heb ik de afdeling ‘Biologisch’ voor het gemak maarhelemaal overgeslagen. Dus overdag casino wit met pindakaas en ’savonds hutspot? Leuk voor een dagje , maar geen aantrekkelijkstructureel vooruitzicht. En jezelf wat zaken ontzeggen is danmisschien nog net haalbaar, maar als jij je kinderen vaak iets moetontzeggen, dan lijkt met dat niet gelukkig.
Dus de volgende keer dat ik mij verbaas (en soms stiekem een beetjeerger) aan die mensen die buiten aan het hangen zijn op het moment datik hard werk zal ik mij bedenken dat, indien het mensen in de bijstandbetreffen, het leven voor hen ook geen vrolijke vetpot is. En of eenvoedselbank, gedwongen bollen pellen of verplichte scholing daarinoplossing is, dat weet ik niet. Maar wat wél vast staat is dat eenbeetje empathie voor de wederzijdse waardering in deze zaak geen kwaadkan.